Tramp sun’iy intellektni tekshirish haqidagi farmonni imzolashni kechiktirdi
Amerika Qo‘shma Shtatlari prezidenti Donald Tramp sun’iy intellekt modellarini keng ommaga taqdim etishdan avval ularni majburiy tartibda davlat tekshiruvidan o‘tkazishni ko‘zda tutuvchi farmonni imzolashni kechiktirdi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Davlat rahbari mazkur hujjatdagi ayrim qoidalar mamlakatning texnologik sohadagi yetakchiligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligidan xavotirda ekanini ma’lum qildi. Oq uy matbuot xizmati bilan bo‘lgan muloqotda prezident ushbu hujjatning ba’zi jihatlari unga ma’qul kelmaganini hamda AQSHning Xitoy va boshqa davlatlar bilan raqobatdagi ustunligiga zarar yetkazadigan har qanday qadamdan tiyilish zarurligini ta’kidladi.
Olingan ma’lumotlarga ko‘ra, farmonning imzolanishi kechikishiga nafaqat uning mazmuni bo‘yicha e’tirozlar, balki tashkiliy muammolar ham sabab bo‘lgan. Xususan, sohaning eng yirik texnologik korxonalari rahbarlari qisqa fursat ichida Vashingtonga yetib kelish imkoniyatiga ega bo‘lmaganlar.
Farmonni imzolash marosimi an’anaga ko‘ra soha vakillari ishtirokidagi uchrashuv va suratga tushish jarayonlari bilan birga o‘tishi rejalashtirilgan edi. Shu sababli, tadbir jadvalidagi o‘zgarishlar hujjatning qabul qilinishini ortga surishda muhim omil bo‘lib xizmat qildi.
Kutilayotgan yangi tartibga ko‘ra, Milliy kiberxavfsizlik boshqarmasi va boshqa tegishli davlat idoralari sun’iy intellekt tizimlarini bozorga chiqarishdan oldin ularning xavfsizlik darajasini baholash tartibini ishlab chiqishi lozim edi. Bu tashabbus dasturiy ta’minotdagi zaif nuqtalarni aniqlashga va ulardan g‘arazli maqsadlarda foydalanishga qodir bo‘lgan o‘ta kuchli tizimlar paydo bo‘lishi bilan bog‘liq xavotirlarga javob sifatida tayyorlangan.
Mutaxassislar bunday tizimlar ustidan nazorat o‘rnatish milliy xavfsizlik uchun muhim ekanini uqtirib kelmoqdalar. Hujjatning eng ko‘p bahslarga sabab bo‘lgan bandlaridan biri kompaniyalarga qo‘yilgan yangi talabdir.
Unga ko‘ra, ishlab chiquvchilar o‘zlarining yangi modellarini foydalanishga topshirishdan o‘n to‘rt kundan to to‘qson kungacha bo‘lgan muddat ichida davlat idoralariga tekshirish uchun taqdim etishlari shart edi. Bu norma sun’iy intellekt tizimlarini yaratish va sinovdan o‘tkazish bosqichida davlat nazoratini sezilarli darajada kuchaytirishni anglatadi.
Biroq, hukumat ichidagi ayrim manbalar bunday qat’iy talablar yangiliklar yaratish sur’atini pasaytiruvchi to‘siqqa aylanib qolishidan xavotir bildirmoqda. Hozirgi vaqtda AQSH va Xitoy o‘rtasidagi global texnologik poyga sharoitida sun’iy intellektni tartibga solish masalasi nihoyatda nozik va murakkab tus olmoqda.
Bir tomondan, kiberxavfsizlik bo‘yicha ekspertlar yangi avlod modellarining ehtimoliy xavflari haqida ogohlantirayotgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, texnologiya sanoati vakillari byurokratik cheklovlarni kamaytirishni talab qilmoqdalar. Hujjatni imzolash jarayoni vaqtincha to‘xtatilgan bo‘lsa-da, sun’iy intellekt ustidan davlat nazoratini o‘rnatish bo‘yicha qizg‘in bahslar kelgusida ham davom etishi tayin.
