AQSh va Eron urushni to‘xtatish bo‘yicha muzokara olib bormoqda
Amerika Qo‘shma Shtatlari, Eron va bir nechta mintaqaviy vositachilar urushni to‘xtatish uchun 45 kunlik o‘t ochishni to‘xtatish bitimi shartlarini muhokama qilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Bu haqda muzokaralarda ishtirok etayotgan manbalar asosida Axios nashri xabar berdi. Manbalarning ta’kidlashicha, yaqin 48 soat ichida qisman kelishuvga erishish ehtimoli kam.
Biroq, bu urinish urushning keskin kuchayishini to‘xtatish uchun yagona imkoniyat hisoblanadi. Aks holda, Eronning fuqarolik infratuzilmasiga zarbalar berilishi va bunga javoban Ko‘rfaz davlatlarining energiya hamda suv ob’ektlariga hujumlar sodir bo‘lishi mumkin.
Trampning Eronga bergan 10 kunlik muddati dushanba oqshomida tugashi lozim edi. Shunga qaramay, yakshanba kuni u bu muddatni yana 20 soatga uzaytirdi va yangi muddat seshanba kuni soat 20:00 da yakunlanishini ma’lum qildi.
Tramp Axios nashriga bergan intervyusida Amerika Eron bilan chuqur muzokaralar olib borayotganini va seshanba kungi muddat tugaguncha kelishuvga erishish mumkinligini aytdi. U shuningdek, agar kelishuvga erishilmasa, har qanday zarur chorani ko‘rishga tayyor ekanligini bildirgan.
Agar rejim bilan kelishuvga erishilmasa, Tramp Eronning tinch aholisi uchun muhim infratuzilmalarni yo‘q qilish bilan tahdid qilmoqda. Bunday harakatlar urush jinoyati sifatida qabul qilinishi mumkin.
Eron esa buning javobida Isroil va Ko‘rfaz davlatlarining infratuzilmasiga hujum qilish bilan tahdid qilmoqda. Ikki manbaning ma’lumotlariga ko‘ra, Amerika va Isroil Eronning energiya ob’ektlariga qarshi keng ko‘lamli bombardimon qilish rejasini tayyorlamoqda.
Shu bilan birga, Trampning muddatni uzaytirishi muzokaralar uchun so‘nggi imkoniyat sifatida ko‘rilmoqda. Diplomatik harakatlardan xabardor bo‘lgan to‘rtta manbaga ko‘ra, muzokaralar Pokiston, Misr va Turkiya vositachiligida, shuningdek, Tramp vakili Stiv Uitkof va Eron Tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi o‘rtasidagi matnli xabarlar orqali olib borilmoqda.
AQSh rasmiylarining so‘zlariga ko‘ra, Tramp ma’muriyati so‘nggi kunlarda Eronga bir necha takliflar bergan, ammo hozircha Eron rasmiylari ularni qabul qilmagan. Manbalar ta’kidlaganidek, vositachilar ikki bosqichli kelishuv shartlarini muhokama qilmoqda.
Birinchi bosqichda 45 kunlik o‘t ochishni to‘xtatish ko‘zda tutilmoqda, bu davrda urushni butunlay to‘xtatish bo‘yicha muzokaralar olib boriladi. Zarur bo‘lsa, bu muddat uzaytirilishi mumkin.
Ikkinchi bosqichda esa urushni tugatish bo‘yicha yakuniy kelishuvga erishish rejalashtirilgan. Manbalarning fikricha, Hormuz bo‘g‘ozini to‘liq qayta ochish va Eronning yuqori darajada boyitilgan uran zaxirasini hal qilish faqat yakuniy kelishuv natijasida amalga oshiriladi.
Bu masala mamlakatdan olib chiqish yoki suyultirish orqali hal etilishi mumkin. Hozirda vositachilar Eronning Hormuz bo‘g‘ozi va uran zaxiralari bo‘yicha ishonchni mustahkamlash choralarini ko‘rishga harakat qilmoqda.
Bu jarayon muzokaralar muvaffaqiyatiga bog‘liq bo‘lib, mintaqada tinchlik va barqarorlikni ta’minlash uchun muhim ahamiyatga ega.
Bu haqda muzokaralarda ishtirok etayotgan manbalar asosida Axios nashri xabar berdi. Manbalarning ta’kidlashicha, yaqin 48 soat ichida qisman kelishuvga erishish ehtimoli kam.
Biroq, bu urinish urushning keskin kuchayishini to‘xtatish uchun yagona imkoniyat hisoblanadi. Aks holda, Eronning fuqarolik infratuzilmasiga zarbalar berilishi va bunga javoban Ko‘rfaz davlatlarining energiya hamda suv ob’ektlariga hujumlar sodir bo‘lishi mumkin.
Trampning Eronga bergan 10 kunlik muddati dushanba oqshomida tugashi lozim edi. Shunga qaramay, yakshanba kuni u bu muddatni yana 20 soatga uzaytirdi va yangi muddat seshanba kuni soat 20:00 da yakunlanishini ma’lum qildi.
Tramp Axios nashriga bergan intervyusida Amerika Eron bilan chuqur muzokaralar olib borayotganini va seshanba kungi muddat tugaguncha kelishuvga erishish mumkinligini aytdi. U shuningdek, agar kelishuvga erishilmasa, har qanday zarur chorani ko‘rishga tayyor ekanligini bildirgan.
Agar rejim bilan kelishuvga erishilmasa, Tramp Eronning tinch aholisi uchun muhim infratuzilmalarni yo‘q qilish bilan tahdid qilmoqda. Bunday harakatlar urush jinoyati sifatida qabul qilinishi mumkin.
Eron esa buning javobida Isroil va Ko‘rfaz davlatlarining infratuzilmasiga hujum qilish bilan tahdid qilmoqda. Ikki manbaning ma’lumotlariga ko‘ra, Amerika va Isroil Eronning energiya ob’ektlariga qarshi keng ko‘lamli bombardimon qilish rejasini tayyorlamoqda.
Shu bilan birga, Trampning muddatni uzaytirishi muzokaralar uchun so‘nggi imkoniyat sifatida ko‘rilmoqda. Diplomatik harakatlardan xabardor bo‘lgan to‘rtta manbaga ko‘ra, muzokaralar Pokiston, Misr va Turkiya vositachiligida, shuningdek, Tramp vakili Stiv Uitkof va Eron Tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi o‘rtasidagi matnli xabarlar orqali olib borilmoqda.
AQSh rasmiylarining so‘zlariga ko‘ra, Tramp ma’muriyati so‘nggi kunlarda Eronga bir necha takliflar bergan, ammo hozircha Eron rasmiylari ularni qabul qilmagan. Manbalar ta’kidlaganidek, vositachilar ikki bosqichli kelishuv shartlarini muhokama qilmoqda.
Birinchi bosqichda 45 kunlik o‘t ochishni to‘xtatish ko‘zda tutilmoqda, bu davrda urushni butunlay to‘xtatish bo‘yicha muzokaralar olib boriladi. Zarur bo‘lsa, bu muddat uzaytirilishi mumkin.
Ikkinchi bosqichda esa urushni tugatish bo‘yicha yakuniy kelishuvga erishish rejalashtirilgan. Manbalarning fikricha, Hormuz bo‘g‘ozini to‘liq qayta ochish va Eronning yuqori darajada boyitilgan uran zaxirasini hal qilish faqat yakuniy kelishuv natijasida amalga oshiriladi.
Bu masala mamlakatdan olib chiqish yoki suyultirish orqali hal etilishi mumkin. Hozirda vositachilar Eronning Hormuz bo‘g‘ozi va uran zaxiralari bo‘yicha ishonchni mustahkamlash choralarini ko‘rishga harakat qilmoqda.
Bu jarayon muzokaralar muvaffaqiyatiga bog‘liq bo‘lib, mintaqada tinchlik va barqarorlikni ta’minlash uchun muhim ahamiyatga ega.
