O'zbekistonning jami davlat qarzi 48 milliard dollardan oshdi
2026-yilning birinchi yarmi yakunlariga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasining jami davlat qarzi 48,31 milliard AQSH dollarini tashkil etdi. Bu haqda One.uz xabar beradi.
Ushbu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davri bilan solishtirilganda 4,82 milliard dollarga oshganini ko‘rsatmoqda. Mamlakat moliya tizimidagi ushbu o‘zgarishlar davlat majburiyatlarining yalpi ichki mahsulotga nisbatan 27 foiz darajasida shakllanishiga sabab bo‘ldi.
Hozirgi kunda davlat qarzining asosiy qismi, ya’ni 84 foizi tashqi manbalar hissasiga to‘g‘ri kelmoqda, bu esa raqamli ifodada 40,71 milliard dollarga tengdir. Qarz tarkibi va asosiy kreditorlar Davlat qarzining tarkibiy tuzilishi shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston asosan xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikni kuchaytirmoqda.
Eng yirik kreditorlar ro‘yxatida Jahon banki yetakchilik qilmoqda. Mazkur tashkilot oldidagi qarzdorlik 9,12 milliard dollarga yetgan.
Ikkinchi yirik hamkor hisoblangan Osiyo taraqqiyot bankidan olingan mablag‘lar miqdori esa 8,17 milliard dollarni tashkil etmoqda. Bu ko‘rsatkichlar mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirish va yirik infratuzilma loyihalarini moliyalashtirish uchun jalb etilgan mablag‘larning salmoqli qismi aynan ushbu nufuzli tashkilotlar hissasiga to‘g‘ri kelishini tasdiqlaydi.
Tashqi qarzning o‘sishi va uning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash nuqtayi nazaridan muhim ahamiyatga ega. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, qarz mablag‘larining asosiy qismi uzoq muddatli va imtiyozli shartlar asosida jalb etilgan.
Bu esa kelgusida davlat byudjetiga tushadigan yuklamani samarali taqsimlash imkonini beradi. Shuningdek, ichki qarz miqdori ham umumiy majburiyatlarning qolgan qismini tashkil etib, mahalliy moliya bozorini rivojlantirishga xizmat qilmoqda.
Iqtisodiy barqarorlik va istiqbollar O‘zbekiston hukumati davlat qarzini boshqarishda ehtiyotkorona siyosat yuritishni davom ettirmoqda. Qarz miqdorining oshishi iqtisodiyotdagi islohotlar va investitsiya loyihalarining faollashuvi bilan bog‘liq.
Xalqaro moliya institutlari bilan o‘rnatilgan ishonchli aloqalar mamlakatga past foizli va uzoq muddatli resurslarni jalb qilish imkonini bermoqda. Bu esa o‘z navbatida makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning barqarorligini saqlab qolishga va ijtimoiy sohalarni qo‘llab-quvvatlashga yordam beradi.
Umumiy hisobda, O‘zbekistonning davlat qarzi darajasi xalqaro standartlar bo‘yicha xavfsiz chegarada saqlanib qolmoqda. Yalpi ichki mahsulotga nisbatan 27 foizlik ko‘rsatkich ko‘plab rivojlanayotgan davlatlarga qaraganda pastroq hisoblanadi.
Kelgusida qarz mablag‘laridan foydalanish samaradorligini oshirish va ularni yuqori daromad keltiruvchi sohalarga yo‘naltirish davlat iqtisodiy siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qoladi.
