Tramp Eronga hujumdan voz kechdi: sabablar qanday?
Eronning ichki siyosiy vaziyatidagi keskinlik va AQSHning tahdidli bayonotlari fonida dunyo yangi urush ehtimolini muhokama qilayotgan edi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ammo AQSH prezidenti Donald Tramp Tehronga qarshi harbiy hujum rejasidan voz kechdi. “The Washington Post” va “Axios” nashrlari Oq uy manbalariga tayanib, Trampni bunday qarorga kelishga undagan omillarni ma’lum qildi.
**Eron ichidagi vaziyat: namoyishlardan to‘qnashuvlargacha** Dastlab AQSH razvedkasi Erondagi noroziliklarni rejim uchun jiddiy xavf deb hisoblamagan edi. Ammo 2020-yil 8-yanvarga kelib vaziyat keskinlashdi.
Eron hukumati internetni o‘chirib, namoyishchilarni kuch bilan bostirishga o‘tdi. Tramp esa 13-yanvar kuni namoyishchilarga yordam va’da qilib, ularni hokimiyatni ag‘darishga undadi.
Shundan so‘ng, Oq uyda Eronning strategik obyektlariga harbiy zarba berish rejasi tayyorlandi. **Trampning qarorini o‘zgartirgan omillar** Trampning hujum buyruq berishdan voz kechishiga bir nechta asosiy sabablar ko‘rsatildi: 1.
**Maxfiy muzokaralar:** Eron tashqi ishlar vaziri AQSH vakiliga namoyishchilarni ommaviy qatl etish rejasidan voz kechilishini ma’lum qilgan. Bu Trampga harbiy harakatlardan voz kechish uchun bahona bo‘lib xizmat qilgan.
2. **Ittifoqchilarning xavotiri:** Isroil va Saudiya Arabistoni mintaqadagi beqarorlikdan xavotir bildirib, Vashingtonni bu qarordan qaytishga chaqirgan.
3. **Harbiy resurslarning cheklanganligi:** Pentagonning ma’lumotiga ko‘ra, AQSHning asosiy dengiz kuchlari Venesuelaga bosim o‘tkazish uchun safarbar qilingan edi.
Shu sababli Eronning qarshi zarbasiga yetarlicha javob qaytarish imkoniyati mavjud bo‘lmagan. **Namoyishchilar va xalqaro reaktsiyalar** Trampning bu qarori Eron muxolifati uchun kutilmagan zarba bo‘ldi.
Ko‘plab namoyishchilar AQSHni o‘zlarini “sotganlikda” ayblashdi. Huquq himoyachilarining hisob-kitoblariga ko‘ra, to‘qnashuvlar natijasida halok bo‘lganlar soni 5 ming kishiga yetgan bo‘lishi mumkin.
**Xulosa: to‘g‘ri qarormi yoki xato?** Trampning asosiy dalili harbiy zarbaning rejimni ag‘darishga kafolat bermasligi bo‘lgan. U harbiy amaliyotning salbiy oqibatlarini hisobga olib, ehtiyotkorlik yo‘lini tanladi.
Ammo ekspertlarning fikricha, Tramp va’da qilgan yordamni amalga oshirmasa, u tarixda “namoyishga undab, keyin tashlab ketgan rahbar” sifatida eslanishi mumkin. Hozirda Vashington kutish va kuzatish pozitsiyasini tanlagan bo‘lsa-da, harbiy variant hali ham kun tartibida qolmoqda.
Sizningcha, Trampning qarori to‘g‘ri bo‘ldimi? Yoki bu Eron rejimining mustahkamlanishiga imkoniyat yaratdimi?
