Kvant kompyuteri yordamida kriptografik himoya tizimi buzib ochildi
Mustaqil izlanuvchi Jiankarlu Lelli hammaga ochiq bo‘lgan kvant kompyuteri yordamida 15 bitli elliptik egri chiziq kalitini buzib ochishga muvaffaq bo‘ldi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Ushbu texnologiya Bitkoin, Efirium va boshqa ko‘plab blokcheyn tarmoqlari xavfsizligini ta’minlovchi raqamli imzo usullarining matematik asosi hisoblanadi. Project Eleven startapi ushbu voqeani kriptografiya tarixidagi eng yirik kvant hujumi deb baholadi va tadqiqotchini bir bitkoin miqdoridagi mukofot bilan taqdirladi.
Bu haqda soha nashrlari xabar bermoqda. Lelli o‘z tajribasida elliptik egri chiziqlarda diskret logarifmlash masalalarini yechishga yordam beruvchi Shor algoritmining maxsus turidan foydalangan.
U o‘ttiz ikki mingdan ortiq variant orasidan ochiq kalit asosida shaxsiy kalitni aniqlashga erishdi. O‘tgan yilning sentyabr oyida muhandis Stiv Tippekonnik 6 bitli kalitni buzgan edi, biroq Lellining natijasi undan besh yuz martadan ham yuqori ko‘rsatkichni qayd etdi.
Bu esa kvant hisoblash texnologiyalari shiddat bilan rivojlanayotganidan dalolat beradi. Hozircha ushbu yutuq Bitkoin xavfsizligiga bevosita xavf tug‘dirmaydi, chunki eng mashhur kriptovalyuta hamyonlari 256 bitli elliptik egri chiziqli shifrlash tizimi bilan himoyalangan.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, 15 bitdan 256 bitgacha bo‘lgan masofa hali juda katta, ammo bu endi fundamental fizik muammo emas, balki muhandislik vazifasiga aylanib bormoqda. Bunday holat raqamli dunyoni tezroq postkvant kriptografiyasiga, ya’ni kvant kompyuterlariga chidamli himoya tizimlariga o‘tishga undaydi.
Project Eleven ma’lumotlariga ko‘ra, taxminan yetti millionga yaqin bitkoin ochiq kalitlari blokcheynda ko‘rinib turgan hamyonlarda saqlanmoqda. Bu esa kelajakda yanada kuchli kvant kompyuterlari yaratilganda ularni zaif qilib qo‘yishi mumkin.
Google Research hisob-kitoblariga ko‘ra, 256 bitli himoyani buzish uchun yuz minglab fizik kubitlar talab qilinishi mumkin, ammo hozirgi tizimlar hali bu darajaga yetgani yo‘q. Shunga qaramay, mazkur tajriba raqamli aktivlar xavfsizligi masalasiga yangicha nazar bilan qarashni talab etadi.
