Donald Tramp Oliy sudda tug‘ilish huquqi masalasida ishtirok etdi
AQSHning amaldagi prezidenti Donald Tramp Oliy suddagi tinglovlarda ishtirok etib, sud zalida ikki soatdan kam vaqt qoldi. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
U tug‘ilish huquqi asosida fuqarolik berish masalasida o‘tkazilgan muhokamada qatnashdi. Prezidentning sud jarayonida ishtirok etishi qonun tomonidan taqiqlanmagan.
Biroq tanqidchilar bu harakatni diqqatni chalg‘itish va sud qarorlariga ta’sir ko‘rsatishga urinish sifatida baholashlari mumkin. BBC nashri xabar berishicha, Tramp hokimiyatga qaytganidan so‘ng, mamlakatda noqonuniy yoki vaqtincha bo‘lgan ota-onalardan tug‘ilgan bolalarga avtomatik fuqarolik berishni to‘xtatish haqidagi buyruqni imzolagan.
Uning sudga noodatiy tashrifi ushbu masalada qanchalik muhim va xavfli qarorlar qabul qilinishi mumkinligini ko‘rsatadi. Bu ish Trampning ikkinchi muddatida Oliy sud tomonidan ko‘rib chiqilayotgan ilk immigratsiya bilan bog‘liq masaladir.
Sud ilgari ham Trampning immigratsiya siyosatiga oid boshqa ishlarini ko‘rib chiqqan, ammo hozircha yakuniy qaror qabul qilmagan. Tug‘ilish huquqi asosida fuqarolikni bekor qilish buyrug‘i Trampning millionlab noqonuniy migrantlarni deportatsiya qilish bo‘yicha keng qamrovli strategiyasining asosiy qismi hisoblanmaydi.
Ammo bu g‘oya uning tarafdorlari orasida mashhur bo‘lib, immigratsiya dasturida uzoq vaqtdan beri mavjud. Agar sud farmonni qonuniy deb topsa, Tramp bu yutug‘ini e’lon qilib, noyabr oyidagi oraliq saylovlar oldidan MAGA tarafdorlarini safarbar qilishda foydalanishi mumkin.
Eshituvdan keyin Tramp Truth Social saytida AQSHni dunyoda tug‘ilish huquqiga asoslangan fuqarolik beruvchi yagona davlat deb ta’rifladi. AQSH Konstitutsiyasining 14-tuzatishida “Qo‘shma Shtatlar hududida tug‘ilgan barcha shaxslar Qo‘shma Shtatlar fuqarosidir” deb ko‘rsatilgan.
Sudlar bu ta’rifni keng talqin qilib, 1898 yilda migrantlarning farzandlariga ham tegishli deb qaror qilgan. Ekspertlarning fikricha, agar Oliy sud Trampning pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlasa, har yili AQSHda tug‘iladigan taxminan 250 ming bolaning huquqiy maqomi shubha ostida qolishi mumkin.
Shuningdek, millionlab oilalar farzandlarining fuqaroligini rasmiylashtirishda qiyinchiliklarga duch keladi. Yakuniy qaror Oliy sudning iyun yoki iyul boshidagi sessiyasida chiqarilishi kutilmoqda.
U tug‘ilish huquqi asosida fuqarolik berish masalasida o‘tkazilgan muhokamada qatnashdi. Prezidentning sud jarayonida ishtirok etishi qonun tomonidan taqiqlanmagan.
Biroq tanqidchilar bu harakatni diqqatni chalg‘itish va sud qarorlariga ta’sir ko‘rsatishga urinish sifatida baholashlari mumkin. BBC nashri xabar berishicha, Tramp hokimiyatga qaytganidan so‘ng, mamlakatda noqonuniy yoki vaqtincha bo‘lgan ota-onalardan tug‘ilgan bolalarga avtomatik fuqarolik berishni to‘xtatish haqidagi buyruqni imzolagan.
Uning sudga noodatiy tashrifi ushbu masalada qanchalik muhim va xavfli qarorlar qabul qilinishi mumkinligini ko‘rsatadi. Bu ish Trampning ikkinchi muddatida Oliy sud tomonidan ko‘rib chiqilayotgan ilk immigratsiya bilan bog‘liq masaladir.
Sud ilgari ham Trampning immigratsiya siyosatiga oid boshqa ishlarini ko‘rib chiqqan, ammo hozircha yakuniy qaror qabul qilmagan. Tug‘ilish huquqi asosida fuqarolikni bekor qilish buyrug‘i Trampning millionlab noqonuniy migrantlarni deportatsiya qilish bo‘yicha keng qamrovli strategiyasining asosiy qismi hisoblanmaydi.
Ammo bu g‘oya uning tarafdorlari orasida mashhur bo‘lib, immigratsiya dasturida uzoq vaqtdan beri mavjud. Agar sud farmonni qonuniy deb topsa, Tramp bu yutug‘ini e’lon qilib, noyabr oyidagi oraliq saylovlar oldidan MAGA tarafdorlarini safarbar qilishda foydalanishi mumkin.
Eshituvdan keyin Tramp Truth Social saytida AQSHni dunyoda tug‘ilish huquqiga asoslangan fuqarolik beruvchi yagona davlat deb ta’rifladi. AQSH Konstitutsiyasining 14-tuzatishida “Qo‘shma Shtatlar hududida tug‘ilgan barcha shaxslar Qo‘shma Shtatlar fuqarosidir” deb ko‘rsatilgan.
Sudlar bu ta’rifni keng talqin qilib, 1898 yilda migrantlarning farzandlariga ham tegishli deb qaror qilgan. Ekspertlarning fikricha, agar Oliy sud Trampning pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlasa, har yili AQSHda tug‘iladigan taxminan 250 ming bolaning huquqiy maqomi shubha ostida qolishi mumkin.
Shuningdek, millionlab oilalar farzandlarining fuqaroligini rasmiylashtirishda qiyinchiliklarga duch keladi. Yakuniy qaror Oliy sudning iyun yoki iyul boshidagi sessiyasida chiqarilishi kutilmoqda.
