O‘zbekistonda boy fuqarolar uchun alohida soliq tizimi joriy etiladi
O‘zbekistonda eng yuqori daromadga ega bo‘lgan jismoniy shaxslar uchun soliqqa tortishning yangi tizimi ishlab chiqilmoqda. Bu haqda 1 aprel kuni Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligida o‘tkazilgan matbuot anjumanida Soliq qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari Mubin Mirzayev ma’lum qildi.
Daromadga ega aholi va yangi tizim
Hozirgi kunda mamlakat aholisi qariyb 38 million kishini tashkil etadi. Shundan 18 milliondan ortiq fuqaro daromadga ega bo‘lib, soliq to‘lovchi sifatida qayd etilgan. Yangi tizim aynan ushbu toifadagi aholini segmentlash orqali eng yuqori daromadli shaxslar uchun maxsus soliq to‘lash va undirish tartibini joriy etishni nazarda tutadi.
Mubin Mirzayevning ta’kidlashicha, boy fuqarolarning to‘liq bazasi shakllantiriladi va bu orqali soliqdan qochishning oldi olinadi. Ushbu tizim jismoniy shaxslarning o‘z daromadlarini sun’iy ravishda kamaytirish yoki yashirish ehtimolini yo‘qqa chiqaradi.
Elektron tizim va xorijiy daromadlar
Yangi soliq tizimini to‘liq ishlab chiqish uchun Soliq qo‘mitasiga taxminan bir yil vaqt talab etiladi. Ushbu tizim nafaqat O‘zbekistonda olingan daromadlarni, balki xorijda topilgan mablag‘larni ham soliqqa tortishni o‘z ichiga oladi.
Shuningdek, O‘zbekiston rezidenti chet elda daromad topgan taqdirda, mamlakatda soliq to‘lashi shart bo‘ladi. Norezidentlar bilan bog‘liq hollarda esa Soliq qo‘mitasi ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish maqsadida xorijiy davlatda to‘langan soliqlarni hisobga oladi.
Yangi tizimdan kutilayotgan natijalar
Yangi soliq tizimi orqali davlat budjetiga qo‘shimcha mablag‘lar jalb etilishi va iqtisodiyotda shaffoflikni oshirish kutilmoqda. Shu bilan birga, yuqori daromadli shaxslar uchun qo‘shimcha majburiyatlar yuklatilishi ehtimoli ijtimoiy tarmoqlarda va jamoatchilik o‘rtasida qizg‘in muhokamalarga sabab bo‘lishi mumkin.
Soliq islohotlarining qanchalik samarali bo‘lishi, ular amalga oshirilgandan keyin aniq ma’lum bo‘ladi. Hozircha esa hukumat ushbu yangi tizimni puxta tayyorlash va uning samaradorligini ta’minlash ustida ish olib bormoqda.
