Brent nefti narxi 2021 yildan buyon ilk bor eng past darajaga tushdi

Jahon bozorlarida Brent markasidagi neft narxi 2021 yildan buyon ilk bor sezilarli darajada pasaydi. Buning asosiy sabablari orasida AQSH va Xitoy o‘rtasidagi savdo ziddiyatlari, shuningdek, OPЕK+ning qazib olish bo‘yicha yangi rejalari turibdi.

64 dollardan ham arzon: Tarixiy past narx

4 aprel, juma kuni Londonning ICE Futures birjasida Brent markali neftning iyun oyiga mo‘ljallangan fyuchers narxi 8,02 foizga tushib, bir barrel uchun 64,35 dollarga tenglashdi. Bu 2021 yilning 23 avgustida kuzatilgan narxdan ham past ko‘rsatkich bo‘lib, so‘nggi 3,5 yilda birinchi marta shunday arzon narx qayd etildi.

So‘nggi ikki savdo sessiyasida neft narxi jami 13,59 foizga arzonlashdi. Bu esa bozorda jiddiy bezovtaliklarni keltirib chiqardi.

AQSH va Xitoy o‘rtasidagi savdo urushining ta’siri

Narxning bu darajada pasayishiga asosiy omil sifatida AQSH prezidenti Donald Tramp tomonidan e’lon qilingan yangi import tariflari ko‘rsatilmoqda. 2 aprel kuni Tramp 183 mamlakatdan keladigan tovarlarga 10 foizdan 50 foizgacha boj joriy qilinishini ma’lum qildi. Uning ta’kidlashicha, bu choralar AQSH iqtisodiyotini himoya qilish maqsadida amalga oshirilmoqda.

Xitoy esa bu qarorga javoban Qo‘shma Shtatlardan import qilinadigan barcha mahsulotlarga 34 foizlik javob bojlarini joriy qilishi haqida xabar berdi. Bu tariflar 10 apreldan kuchga kiradi va nafaqat iqtisodiy munosabatlarga, balki energiya bozoriga ham jiddiy ta’sir ko‘rsatishi kutilmoqda.

OPЕK+ning rejalari ham narxlarga bosim qilmoqda

Bozorlardagi pasayishga yana bir omil — OPЕK+ tomonidan neft qazib olish rejalari qayta ko‘rib chiqilgani bo‘ldi. Tashkilot avval 135 ming barrelgacha qazib olishni rejalashtirgan bo‘lsa, yangi reja asosida kuniga 411 ming barrelgacha ishlab chiqarish mo‘ljallangan. Bu taklif hajmining oshishi narxlarga bosimni yanada kuchaytirdi.

Brent nefti narxining keskin tushishi global iqtisodiy jarayonlar, geosiyosiy munosabatlar va bozordagi taklif-talab muvozanatiga bog‘liq. AQSH va Xitoy o‘rtasidagi savdo urushining yangi bosqichga o‘tishi, OPЕK+ning ishlab chiqarishni oshirishga bo‘lgan harakatlari bilan birga, neft bozoridagi beqarorlikni yanada kuchaytirishi mumkin. Kelgusi kunlarda narxlar yana o‘zgarishi ehtimoli yuqori, chunki siyosiy va iqtisodiy omillar hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda.