Davlat ijtimoiy sug‘urtasi tizimida yangi islohotlar
O‘zbekistonda davlat ijtimoiy sug‘urtasi tizimi doirasida muhim islohotlar amalga oshirilmoqda. Bu haqda Zamin.uz xabar berdi.
Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi tomonidan 2026 yilning yanvar oyida 5,4 ming holat bo‘yicha jami 62,5 milliard so‘mlik nafaqalar tayinlandi. Ushbu tizim “Davlat ijtimoiy sug‘urtasi to‘g‘risida”gi qonun va Prezident qarorlari asosida joriy etilib, aholining ijtimoiy himoyasini kuchaytirishga qaratilgan.
Bu haqda UzDaily.uz xabar beradi. Yangi tartibga ko‘ra, 2026 yil 1 yanvardan homiladorlik va tug‘ish bo‘yicha nafaqalar davlat ijtimoiy sug‘urtasi orqali to‘lanmoqda.
Shuningdek, iyul oyidan vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqalari ham shu tizim orqali amalga oshirilishi rejalashtirilgan. Ushbu islohotlar aholining keng qatlamlari uchun ijtimoiy himoya imkoniyatlarini kengaytiradi.
Ilgari nafaqa to‘lovlari asosan ish beruvchilarning zimmasida bo‘lgan bo‘lsa, endilikda bu mas’uliyat davlatga o‘tkazilmoqda. Bu esa xususiy sektorda, ayniqsa ayollar o‘rtasida kafolatlardan foydalanish imkoniyatlarini oshiradi.
Yangi tizimning yana bir afzalligi, u rasmiy bandlikni rag‘batlantiradi. Nafaqa miqdori sug‘urta stajiga bog‘liq qilib belgilanadi.
Rejalarga ko‘ra, tizim 2026 yilda 2,2 milliondan ortiq budjet tashkilotlari xodimi, 3,6 milliondan ziyod xususiy sektor ishchisi hamda 7 milliondan ortiq yakka tartibdagi tadbirkor va norasmiy sektorda ishlayotgan fuqarolarni qamrab oladi. Davlat ijtimoiy sug‘urtasi jamg‘armasi orqali homiladorlik va tug‘ish bo‘yicha nafaqalar 165 ming sug‘urtalangan shaxsga to‘lanishi mo‘ljallangan.
Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqalari esa iyul oyidan boshlab qariyb 500 ming fuqaroga avtomatik tarzda, ariza topshirish talab qilinmasdan rasmiylashtiriladi. Bu jarayonlar to‘liq raqamlashtirilgan bo‘lib, fuqarolardan qo‘shimcha hujjat talab qilinmaydi.
Shuningdek, tizim moliyaviy yukni ish beruvchilardan davlat zimmasiga o‘tkazmoqda. Bu tadbirkorlarga biznesni rivojlantirish, yangi ish o‘rinlari yaratish va ishlab chiqarishni kengaytirishga ko‘proq imkoniyat beradi.
Mutaxassislar bu islohotlarni nafaqat to‘lov mexanizmi, balki ijtimoiy adolat va inson manfaatlariga asoslangan keng qamrovli tizim sifatida baholashmoqda. Tizimning shaffofligi va samaradorligi aholining ijtimoiy himoyasini ta’minlashga xizmat qiladi.
