Yapon olimlari tug‘ma karlikni davolash usulini topdi
Yapon tadqiqotchilari irsiy eshitish qobiliyatini yo‘qotish muammosini hal qilishda katta ilg‘orlikka erishdi. Ular tug‘ma karlikning asosiy sabablaridan biri bo‘lgan GJB2 genidagi mutatsiyani tuzatish uchun yangi gen terapiyasi usulini ishlab chiqdi.
GJB2 geni va uning ahamiyati
GJB2 geni ichki quloqdagi hujayralarga tovush signallarini uzatishda muhim o‘rin tutadi. U organizmda tovush signallarini qabul qilish va ishlov berish jarayonida ishtirok etuvchi maxsus oqsillarni ishlab chiqarish uchun javobgardir. Biroq, ushbu gendagi ayrim mutatsiyalar bu jarayonni buzib, odamning tug‘ma kar bo‘lishiga sabab bo‘ladi.
Yangi gen terapiyasi usuli
Olimlar bu muammoni gen tahrirlash texnologiyasi yordamida hal qilish usulini topdi. Ular to‘g‘ri ishlaydigan GJB2 genini xavfsiz virus orqali quloq hujayralariga yuborish yo‘li bilan muammoni hal qilish mumkinligini aniqladi.
Genlarni tahrirlash uchun qo‘llaniladigan odatiy usullar katta hajmli ma’lumotlarni uzatishga mo‘ljallangani sababli, olimlar ushbu jarayon uchun ixcham va aniq versiyasini ishlab chiqdi.
Laboratoriya sinovlari va natijalar
Yangi usul inson hujayralari va laboratoriya sichqonlari ustida sinovdan o‘tkazildi. Natijada, gen terapiyasi quloq hujayralarining sog‘lom organizmdagi kabi ishlashini tikladi. Bu tug‘ma eshitish qobiliyati yo‘q odamlarni samarali davolash imkonini yaratadi.
Tadqiqot rahbari doktor Kazusaku Kamiyaning ta’kidlashicha, ushbu terapiya nafaqat karlikni davolash, balki boshqa genetik kasalliklarni ham bartaraf etishda yordam berishi mumkin.
Kelajakda millionlab odamlar uchun umid
Yapon olimlarining mazkur yutug‘i kelajakda millionlab odamlarga eshitish qobiliyatini tiklash imkonini beradi. Ilmiy ishlanma inson genidagi mutatsiyalarni bartaraf etishga qaratilgan bo‘lib, tibbiyot sohasida yangi imkoniyatlar eshigini ochishi mumkin.
Gen terapiyasi inson salomatligi sohasidagi eng istiqbolli yo‘nalishlardan biri bo‘lib, uning keng qo‘llanilishi kelajakda genetik xastaliklarni bartaraf etishga yordam beradi.
